Glomerulaire filtratiesnelheid (eGFR)-rekentool

Wat is de glomerulaire filtratiesnelheid?

De glomerulaire filtratiesnelheid (GFR) is een schatting van de hoeveelheid bloed die de glomeruli van de nieren per minuut filteren. Het is een van de meest gebruikte indicatoren van de nierfunctie en wordt meestal uitgedrukt in milliliter per minuut, gecorrigeerd voor een lichaamsoppervlak van 1.73 m².

Wanneer GFR wordt geschat op basis van laboratoriumuitslagen en persoonlijke gegevens, wordt dit de geschatte glomerulaire filtratiesnelheid (eGFR) genoemd. Je kunt ook de term geschatte nierfunctie tegenkomen.

Welke gegevens zijn nodig om eGFR te berekenen?

Deze rekentool gebruikt serumcreatinine, leeftijd en het geslacht dat in de CKD-EPI 2021-formule wordt gebruikt. Creatinine moet afkomstig zijn van een laboratoriumtest en de gekozen eenheid moet overeenkomen met de eenheid op je uitslag.

• Serumcreatinine: voer de waarde in mg/dL of µmol/L in. De rekentool zet µmol/L vóór toepassing van de formule om naar mg/dL door de waarde door 88.4 te delen.
• Leeftijd: de formule is bedoeld voor volwassenen vanaf 18 jaar.
• Geslacht: de formule gebruikt één set coëfficiënten voor vrouwen en een andere voor mannen.

CKD-EPI 2021-formule

De creatinineformule CKD-EPI 2021 schat de GFR zonder rascoëfficiënt. Serumcreatinine moet gestandaardiseerd zijn en in mg/dL worden uitgedrukt voordat de formule wordt toegepast.

• S_cr: gestandaardiseerde serumcreatinine in mg/dL.
• κ: 0.7 voor vrouwen en 0.9 voor mannen.
• α: −0.241 voor vrouwen en −0.302 voor mannen.
• min en max: selecteren respectievelijk de kleinste en de grootste waarde van S_cr/κ en 1.

Hoe moet je eGFR interpreteren?

De categorieën G1 tot en met G5 geven een indicatie van het geschatte filtratieniveau. Eén uitslag bevestigt geen chronische nierschade: de interpretatie hangt af van het aanhouden van de uitslag, andere markers zoals albuminurie en de klinische context.

• G1 (≥90): normaal of hoog; dit alleen wijst niet op chronische nierschade.
• G2 (60–89): licht verlaagd; moet samen met andere markers van nierschade worden geïnterpreteerd.
• G3a (45–59) en G3b (30–44): licht tot matig of matig tot ernstig verlaagd.
• G4 (15–29) en G5 (<15): ernstig verlaagd of nierfalen.

Over het algemeen wordt chronische nierschade overwogen als een afwijking minstens drie maanden aanhoudt of als andere tekenen van nierschade aanwezig zijn. Gebruik deze indeling niet om zelf medicatie aan te passen of behandelbeslissingen te nemen.

Beperkingen van de rekentool

De CKD-EPI 2021-formule is bedoeld om GFR bij volwassenen te schatten en veronderstelt dat het creatinineresultaat betrouwbaar is en de nierfunctie relatief stabiel. De formule kan minder representatief zijn bij acute nierschade, zwangerschap, een zeer hoge of lage spiermassa, amputatie of ziekten en diëten die de creatinineproductie veranderen.

eGFR is geen directe meting van filtratie en vervangt geen medische beoordeling. In Nederland gebruiken richtlijnen en laboratoria vaak de CKD-EPI-formule uit 2009; de CKD-EPI 2021-formule is niet overal overgenomen. De uitslag kan daarom afwijken van je laboratoriumrapport. Controleer welke formule is gebruikt en bespreek onverwachte resultaten, klachten of bekende nierschade met een zorgprofessional.

Bronnen en referenties

De formule en algemene informatie in deze tool zijn vergeleken met de volgende medische bronnen:

1. Richtlijnendatabase: bepaling van nierfunctie en albuminurie.
2. OLVG: eGFR-uitslag met CKD-EPI.
3. Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde: eGFR (CKD-EPI).