Kalkulator stosunku P/F (PaO2/FiO2)

Oblicz stosunek P/F, aby ocenić natlenienie płuc pacjenta. Poznaj jego normalne wartości oraz znaczenie w przypadkach hipoksemii i ARDS.

Kalkulator zaczyna od przykładowego przypadku: PaO2 80 mmHg i FiO2 50%. Zastąp je wartościami z Twojej gazometrii.

Stosunek P/F:

Ciężkość:

*Kryterium utlenowania definicji berlińskiej z 2012 r., przy PEEP lub CPAP ≥ 5 cmH2O. Niski stosunek P/F sam w sobie nie rozpoznaje ARDS. Wzór: (PaO2 / FiO2) × 100, przy FiO2 w %.

Jak oblicza się stosunek P/F

Stosunek P/F (także PaFi lub stosunek PaO2/FiO2) dzieli tętnicze ciśnienie parcjalne tlenu przez frakcję wdychanego tlenu. Pozwala porównać natlenienie, gdy pacjent nie oddycha powietrzem atmosferycznym. Ta strona prosi o FiO2 w procentach, tak jak zwykle widać na respiratorze lub masce Venturiego.

P/F = PaO2 ÷ (FiO2 / 100)
P/F = PaO2 ÷ FiO2 (frakcja 0.21–1.0)

Obie postaci są równoważne. W przykładzie z kalkulatora, PaO2 80 mmHg i FiO2 50%: 80 ÷ (50 / 100) = 160. Gdyby potraktować 50 jako frakcję (źle zapisane 0.50), wynik wyniósłby 1.6: błąd stukrotny.

Iloraz zachowuje jednostkę PaO2 (mmHg), ponieważ FiO2 jest bezwymiarowa. Podanie „P/F 160” bez FiO2, PEEP i godziny pobrania próbki traci kontekst kliniczny.

Jakich danych użyć

Używaj liczb pobranych w tym samym momencie. Jeśli zmieniłeś tlen na kilka minut przed gazometrią, stosunek P/F nie opisuje aktualnego wspomagania.

  • PaO2: z gazometrii tętniczej, w mmHg. To nie saturacja z pulsoksymetru (SpO2) ani próbka żylna.
  • FiO2: frakcja, którą urządzenie dostarczało w tamtym momencie. Powietrze atmosferyczne to 21% (0.21). Nie zamieniaj litrów na minutę z kaniuli donosowej na stały procent: ta reguła jest niedokładna.
  • Jeśli analizator podaje kPa: progi Berlin są w mmHg. Pomnóż przez 7.5 (1 kPa ≈ 7.5 mmHg) przed obliczeniem. To narzędzie nie wykonuje tej konwersji.

Stosunek P/F nie uwzględnia hemoglobiny, rzutu serca ani PaCO2. Niedokrwistość może zostawić akceptowalny P/F przy niskiej zawartości tlenu.

Wartości Berlin (przy PEEP ≥ 5)

Definicja berlińska (JAMA, 2012) klasyfikuje hipoksemię ARDS przy PEEP lub CPAP co najmniej 5 cmH2O. Ten kalkulator stosuje te progi do ilorazu; nie sprawdza pozostałej części definicji.

  • P/F > 300: nie spełnia kryterium utlenowania Berlin. Choroba oddechowa i tak może być obecna.
  • Łagodne: 200 < P/F ≤ 300. Śmiertelność obserwowana w kohorcie Berlin: 27%.
  • Umiarkowane: 100 < P/F ≤ 200. Śmiertelność obserwowana: 32%. Wartość dokładnie 200 wchodzi tutaj.
  • Ciężkie: P/F ≤ 100. Śmiertelność obserwowana: 45%. Wartość dokładnie 100 wchodzi tutaj.

Te śmiertelności opisują kohortę artykułu z 2012 r., nie przewidują rokowania konkretnego pacjenta. Gwiazdka przy wyniku przypomina o PEEP: bez PEEP lub CPAP ≥ 5 cmH2O definicja berlińska nie oznacza ciężkości ARDS.

Czego ta liczba nie diagnozuje

P/F ≤ 300 nie ustala rozpoznania ARDS. Definicja berlińska wymaga ponadto:

  • Czas: początek w ciągu tygodnia od znanego urazu albo nowych lub nasilających się objawów oddechowych.
  • Obraz: obustronne zacienienia w RTG lub TK, niewyjaśnione w całości przez wysięk, niedodmę lub guzki.
  • Pochodzenie obrzęku: niewydolność oddechowa niewyjaśniona w całości przez niewydolność serca lub przewodnienie.

Ta strona nie ocenia zdjęcia RTG, nie zaleca pronacji ani nastawienia respiratora i nie zastępuje osądu osoby opiekującej się pacjentem. Przy silnej duszności nie czekaj na liczbę z internetu: szukaj pomocy nagłej.

Często zadawane pytania

Czy PaFi, P/F i PaO2/FiO2 to to samo?

Tak. To ten sam iloraz. Po hiszpańsku często mówi się PaFi; w literaturze — P/F ratio; po polsku zwykle stosunek P/F albo wskaźnik Horowitza.

Dlaczego wzór mnoży przez 100?

Bo tutaj FiO2 wpisuje się w % (50, nie 0.50). 80 ÷ (50 / 100) to to samo co 80 ÷ 0.50. W definicji berlińskiej FiO2 jest ułamkiem dziesiętnym.

Czy mogę użyć saturacji z pulsoksymetru?

Nie w tym wzorze. SpO2/FiO2 to inny wskaźnik i nie zastępuje tętniczego PaO2.

Czy P/F równy 150 potwierdza umiarkowane ARDS?

Nie samo w sobie. 150 wpada w pasmo umiarkowanego utlenowania, ale definicja berlińska wymaga też PEEP lub CPAP ≥ 5 cmH2O, ram czasowych, obrazu obustronnego i pochodzenia obrzęku.

Czym jest PEEP w tym kontekście?

Dodatnim ciśnieniem końcowo-wydechowym (lub CPAP). Definicja berlińska nie stopniuje ARDS na podstawie samego P/F, jeśli to ciśnienie jest niższe niż 5 cmH2O, ponieważ PEEP zmienia natlenienie.

Źródła i referencje

Progi, PEEP i śmiertelności obserwowane zestawiono z definicją berlińską oraz materiałem referencyjnym dla profesjonalistów:

  1. The ARDS Definition Task Force. Acute Respiratory Distress Syndrome: The Berlin Definition. JAMA. 2012;307(23):2526-2533. jamanetwork.com.
  2. Podręcznik MSD, wersja dla profesjonalistów: tabela definicji berlińskiej ARDS.