เครื่องคำนวณอัตราการกรองของไต (eGFR)

อัตราการกรองของไตคืออะไร?

อัตราการกรองของไต (GFR) คือค่าประมาณของปริมาณเลือดที่ไตกรองผ่านโกลเมอรูลัสในแต่ละนาที เป็นหนึ่งในตัวชี้วัดการทำงานของไตที่ใช้กันมากที่สุด และมักแสดงเป็นมิลลิลิตรต่อนาที โดยปรับตามพื้นที่ผิวร่างกายมาตรฐาน 1.73 m²

เมื่อคำนวณ GFR จากผลตรวจทางห้องปฏิบัติการและข้อมูลส่วนบุคคล จะเรียกว่าอัตราการกรองของไตโดยประมาณ (eGFR) ในเอกสารทางการแพทย์อาจพบคำว่า GFR โดยไม่มีตัวอักษร e นำหน้า

ข้อมูลที่ต้องใช้ในการคำนวณ eGFR

เครื่องคำนวณนี้ใช้ครีเอตินินในซีรั่ม อายุ และเพศตามที่สมการ CKD-EPI 2021 กำหนด ค่าครีเอตินินควรมาจากผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ และหน่วยที่เลือกต้องตรงกับผลตรวจของคุณ

• ครีเอตินินในซีรั่ม: กรอกเป็น mg/dL หรือ µmol/L เครื่องคำนวณจะแปลง µmol/L เป็น mg/dL โดยหารค่าด้วย 88.4 ก่อนใช้สมการ
• อายุ: สมการนี้ใช้สำหรับผู้ใหญ่ที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไป
• เพศ: สมการใช้ชุดค่าสัมประสิทธิ์หนึ่งสำหรับผู้หญิง และอีกชุดสำหรับผู้ชาย

สมการ CKD-EPI 2021

สมการ CKD-EPI 2021 ที่ใช้ครีเอตินินจะประเมิน GFR โดยไม่ใช้ตัวแปรเชื้อชาติ ค่าครีเอตินินในซีรั่มควรผ่านการปรับมาตรฐานและแสดงเป็น mg/dL ก่อนใช้สมการ

• S_cr: ครีเอตินินในซีรั่มที่ปรับมาตรฐานแล้ว หน่วย mg/dL
• κ: 0.7 สำหรับผู้หญิง และ 0.9 สำหรับผู้ชาย
• α: −0.241 สำหรับผู้หญิง และ −0.302 สำหรับผู้ชาย
• min และ max: เลือกค่าต่ำสุดหรือค่าสูงสุดระหว่าง S_cr/κ กับ 1

การแปลผล eGFR

ระดับ G1–G5 ใช้เป็นข้อมูลอ้างอิงเกี่ยวกับระดับการกรองโดยประมาณ ผลตรวจเพียงครั้งเดียวไม่สามารถยืนยันโรคไตเรื้อรังได้ การแปลผลต้องพิจารณาว่าค่าดังกล่าวคงอยู่นานหรือไม่ รวมถึงตัวชี้วัดอื่น เช่น อัลบูมินในปัสสาวะ และบริบททางคลินิก

• G1 (≥90): ปกติหรือสูง เพียงอย่างเดียวไม่ยืนยันโรคไตเรื้อรัง
• G2 (60–89): ลดลงเล็กน้อย ควรแปลผลร่วมกับตัวชี้วัดอื่นของความเสียหายของไต
• G3a (45–59) และ G3b (30–44): ลดลงเล็กน้อยถึงปานกลาง หรือลดลงปานกลางถึงมาก
• G4 (15–29) และ G5 (<15): ลดลงมากหรือมีภาวะไตวาย

โดยทั่วไปจะพิจารณาโรคไตเรื้อรังเมื่อความผิดปกติคงอยู่อย่างน้อย 3 เดือน หรือมีหลักฐานอื่นของความเสียหายของไต อย่าใช้ระดับนี้เพื่อปรับยา หรือวางแผนการรักษาด้วยตนเอง

ข้อจำกัดของเครื่องคำนวณ

สมการ CKD-EPI 2021 ใช้ประเมิน GFR ในผู้ใหญ่ และสมมติว่าค่าครีเอตินินน่าเชื่อถือและการทำงานของไตค่อนข้างคงที่ อาจไม่เหมาะสมในกรณีไตบาดเจ็บเฉียบพลัน ตั้งครรภ์ มีมวลกล้ามเนื้อมากหรือน้อยผิดปกติ ถูกตัดแขนขา หรือมีโรคและการรับประทานอาหารที่เปลี่ยนการสร้างครีเอตินิน

eGFR ไม่ใช่การวัดการกรองโดยตรงและไม่ใช่สิ่งทดแทนการประเมินทางการแพทย์ ห้องปฏิบัติการในประเทศไทยอาจใช้สมการหรือวิธีรายงานที่แตกต่างกัน รวมถึงสมการ CKD-EPI รุ่นก่อนหน้า หรือการใช้ซิสตาตินซีร่วมด้วย ควรเปรียบเทียบกับค่าที่ระบุในใบผลตรวจ และปรึกษาแพทย์หากได้ผลลัพธ์ผิดปกติ มีอาการ หรือมีโรคไตอยู่เดิม

แหล่งข้อมูลและเอกสารอ้างอิง

สมการและข้อมูลทั่วไปในเครื่องมือนี้ตรวจสอบเทียบกับแหล่งข้อมูลทางการแพทย์ต่อไปนี้:

1. Clinical Immunology and Molecular Medicine: การประเมิน eGFR และสูตร CKD-EPI
2. คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล: การตรวจครีเอตินินและ eGFR
3. NIDDK: สมการ eGFR สำหรับผู้ใหญ่