P/F oranı hesaplayıcı (PaO2/FiO2)

P/F oranı nasıl hesaplanır

P/F oranı (PaO2/FiO2 oranı) arteriyel oksijen kısmi basıncını solunan oksijen fraksiyonuna böler. Hasta oda havası solumuyorken oksijenasyonu karşılaştırmaya yarar. Bu sayfa FiO2 değerini yüzde olarak ister; ventilatörde veya Venturi maskesinde genellikle böyle görünür.

İki biçim eşdeğerdir. Hesaplayıcıdaki örnekle, PaO2 80 mmHg ve FiO2 50%: 80 ÷ (50 / 100) = 160. 50’yi fraksiyon gibi ele alırsanız (yanlış yazılmış 0.50), sonuç 1.6 çıkar: yüz katlık bir hata.

Oran, FiO2 boyutsuz olduğu için PaO2 birimini (mmHg) korur. FiO2, PEEP ve numune saati olmadan «P/F 160» bildirmek klinik bağlamı kaybettirir.

Hangi verileri kullanmalısınız

Aynı anda alınmış rakamları kullanın. Kan gazından dakikalar önce oksijeni değiştirdiyseniz, P/F oranı mevcut desteği tanımlamaz.

• PaO2: arter kan gazından, mmHg cinsinden. Pulse oksimetre saturasyonu (SpO2) değildir ve venöz örnek de değildir.
• FiO2: cihazın o anda verdiği fraksiyon. Oda havası %21 (0.21). Nazal kanül litre/dakika değerini sabit bir yüzdeye çevirmeyin: bu kural yanlıştır.
• Analizör kPa bildiriyorsa: Berlin eşikleri mmHg cinsindendir. Hesaplamadan önce 7.5 ile çarpın (1 kPa ≈ 7.5 mmHg). Bu araç birim dönüşümü yapmaz.

P/F oranı hemoglobin, kalp debisi veya PaCO2 içermez. Anemi, düşük oksijen içeriğiyle kabul edilebilir bir P/F bırakabilir.

Berlin değerleri (PEEP ≥ 5 ile)

Berlin tanımı (JAMA, 2012), ARDS hipoksemisini en az 5 cmH2O PEEP veya CPAP ile sınıflandırır. Bu hesaplayıcı o eşikleri orana uygular; tanımın geri kalanını kontrol etmez.

• P/F > 300: Berlin oksijenasyon ölçütünü karşılamaz. Yine de solunum hastalığı olabilir.
• Hafif: 200 < P/F ≤ 300. Berlin kohortunda gözlenen mortalite: %27.
• Orta: 100 < P/F ≤ 200. Gözlenen mortalite: %32. Tam olarak 200 olan bir değer buraya girer.
• Ağır: P/F ≤ 100. Gözlenen mortalite: %45. Tam olarak 100 olan bir değer buraya girer.

Bu mortaliteler 2012 makalesindeki kohortu tanımlar; belirli bir hastanın sonucunu öngörmez. Sonuçtaki yıldız PEEP’i hatırlatır: PEEP veya CPAP ≥ 5 cmH2O yoksa Berlin, ARDS şiddeti etiketlemez.

Bu sayı neyi tanılamaz

P/F ≤ 300 tek başına ARDS koymaz. Berlin ayrıca şunları ister:

• Zamanlama: bilinen bir saldırıdan veya yeni ya da kötüleşen solunum belirtilerinden sonraki bir hafta içinde başlangıç.
• Görüntüleme: grafi veya BT’de efüzyon, kollaps veya nodüllerle tam açıklanamayan iki taraflı opasiteler.
• Ödemin kaynağı: kalp yetersizliği veya sıvı yüklenmesiyle tam açıklanamayan solunum yetersizliği.

Bu sayfa grafiyi okumaz, pron veya ventilatör ayarı önermez ve hastayı izleyen ekibin yargısının yerini tutmaz. Şiddetli solunum sıkıntısı acildir: bir internet sayfasındaki sayıyı beklemeyin.

Sıkça sorulan sorular

PaFi, P/F ve PaO2/FiO2 aynı şey midir?

Evet. Aynı orandır. İspanyolcada çoğu zaman PaFi denir; literatürde P/F ratio.

Formül neden 100 ile çarpar?

Çünkü burada FiO2 yüzde olarak yazılır (50, 0.50 değil). 80 ÷ (50 / 100), 80 ÷ 0.50 ile aynıdır. Berlin’de FiO2 ondalık fraksiyondur.

Oksimetre saturasyonunu kullanabilir miyim?

Bu formülde hayır. SpO2/FiO2 başka bir göstergedir ve arteriyel PaO2’nin yerini tutmaz.

150’lik bir P/F orta ARDS’yi doğrular mı?

Tek başına hayır. 150 orta oksijenasyon bandına düşer, ancak Berlin ayrıca PEEP veya CPAP ≥ 5 cmH2O, zamanlama, iki taraflı görüntüleme ve ödemin kaynağını ister.

Bu bağlamda PEEP nedir?

Ekspirasyon sonu pozitif basınç (veya CPAP). Bu basınç 5 cmH2O’nun altındaysa Berlin, yalıtılmış bir P/F ile ARDS derecelendirmez; çünkü PEEP oksijenasyonu değiştirir.

Kaynaklar ve referanslar

Eşikler, PEEP ve gözlenen mortalite, Berlin tanımı ve profesyonellere yönelik başvuru malzemesiyle karşılaştırıldı:

1. The ARDS Definition Task Force. Acute Respiratory Distress Syndrome: The Berlin Definition. JAMA. 2012;307(23):2526-2533. jamanetwork.com.
2. MSD Manual, Professional Version: Berlin ARDS tanımı tablosu.